|
|
CIGERXWÎN
RONAK
Dîwana (4)
an
…………………………..
Tîplêdan
û hûrbînî:
- Mişel
ê Osman
- Ibrahîm
Ebdî
mishelosman@hotmail.com
keser971@hotmail.com
www.tirej.name
……………………………
BIRRÊ
WELATPERWERÎ
HAWAR HEWAR
Hawar hewar
Hawar hewar
!
Van
dijminan
Qada me
xwar
Hawar dikim
Gernas û
mêr
Kurdên di
şer
De rengê
şêr
Êrîş
bikin
Tev wek
piling
Ji nav xwe
der-
Xin wan bi
ceng
Hawar hewar
Hawar hewar
!
Van çûçikan
Genmê me
xwar
Talan birin
Wan dexl û
pez
Çeper
çirandin
Ketne rez
Hawar hewar
Hawar hewar
!
Van
dijminan
Qada me
xwar !
Hawar dikim
Ranabî kes
Şêx û
mela
Û pîr û qes
Bi xaç û
xişt
Û mizgevt û
dêr
Em xistine
Tora neyêr.
Hawar hewar
Hawar hewar !
Van çûçikan
Dexlê me
xwar.
Sed camî û
Dêr û
kenişt
Naqos û
bang
Û tîr û
xişt
Sed lek ji
Tîpên
Lemterew
Bikêr me
nayên
Tev derew.
Hawar hewar
Hawar hewar
!
Van
dijminan
Qada me
xwar !
Bi dest
tiving
Em herne
şer
Bişkî
neyar
Em bidne
ser
Hawar hewar
Hawar hewar
!
Van
qumbilan
Genmê me
xwar.
Şerme
, kurê
Mîtan û Lor
Qada me
bigrîn
Ew bi zor
Navdare ku
Gernase
kurd
Îro çiman
Mayîn
zîgurd?
Hawar hewar
Hawar hewar
!
Van
dijminan
Qada me
xwar !
Hawar dikim
Gund û
eşîr
Bajarî û
Mîr û gîzîr
Dijmin ne
xur-
Te herne wa
Êrîş
bikin
Sêncê ewa
Hawar hewar
Hawar hewar
!
Van
dijminan
Qada me
xwar .
Dijmin bi
zor
Û serbilind
Ji ber me
girtin
Şar û
gund
Ne nan heye
Na war,ne
cî
Namûs nema
Apê Hecî !
Hawar hewar
Hawar hewar
!
Van
dijminan
Qada me xwar
!
Em tevde
rabin
Mil bi mil
Êrîş
bikin
Dijmin ji
dil
Destan bi
pakî
Bidne hev
Welat
bihêlin
Bo xwe tev.
Hawar hewar
Hawar hewar
!
Van
dijminan
Qada me
xwar !
Em tev bira
Ol, ya
xwedê
Cotê xwe
Bighê ser
sedê
Em bidne
pêy
Gernas û
mêr
Tev herne
dijmin
Rengê
şêr.
Hawar hewar
Hawar hewar
!
Van
dijminan
Qada me
xwar .
Em pêkve
wek
Şêr û
piling
Li ser
çîyan
Em bidne
deng
Xweş
bidne ser
Pişte
neyar
Bişkî
û bimrî
Koledar !
Hawar hewar
Hawar hewar
!
Van çûçikan
Genmê me
xwar .
Seyda cîger
Tev bûye
xwîn
Dîsa li min
Derbûn
birîn
Bişkî
timî
Sermeyadar
Dilxweş
bijîn
Em peyadar.
Hawar hewar
Hawar hewar
!
Van
dijminan
Qada me
xwar .
KÎ HILGIRÎ
VÎ BARÊ MIN
Qet nerm
dikî dilê neyar
Ev gazî û
hawarê min?
Piştxûze,
barê min giran
Kî hilgirî
vî barê min?
Her roj û
her êvar û şev
Hawar û
nalîn tên ji dev
Guh nadine
dengê me tev
Heval û hem
cînarê min
Kurdên
nezan û rê nenas
Jar û
reben,birçî û xwas
Petrol di
bin de,bê kiras
Nabênî
xweş vî karê min
Bi dest
neyar top û tiveng
Bi dar
dixwazim herme ceng
Hawar
dikim,qêrîn û deng
Şikestiye
ev darê min
Gazî dikim
kurdên xewar
Rabin ji
xew carek şiyar
Hawîr li
dijmin bidne dar
Tev gundî û
bajarê min
Dijmin ku
em derxin bi zor
Avên çeman
em bibne jor
Zaz û Hekar
û Bext û Lor
Pir
xweş bikin vî warê min
Avabikin
xan û sera
Em têde
rûnin wek bira
Da xurt
bikin zêr û pera
Vî bingehê
dîwarê min
Rûnin li
nav bax û çema
Naz û
ciwanik bên sema
Hezar xwezî
bi wan dema
Pir
xweş dibin êvarê min.
Şahî
bikin em roj û şev
Maçan ji
lêvan bidne hev
Nû
xweş dibî rewşa me tev
Ciwan dibin
damarê min
Da bel
bibin beybûn û gul
Carek
nemênin kul di dil
Gul bidme
yarê mil bi mil
Dil
xweş bibî pê yarê min
Daxwaz çiye
ji serxwebûn ?
Petrol û
hatin û hebûn
Bi dest me
bin hatin û çûn
Pir
xweş dibin bazarê min
Nû
xweş dibin dax û birîn
Serbest û
serbilind dijîn
Îdî ciger
nabî bi xwîn
Ta ku
dijîm,yekcarê min.
HOVÎTÎYA
DIJMIN
Piştî
şerê Erarat
Bi ser kurd
de bela hat
Zar û zêç û
mêr û jin
Ketin nav
lepê dijmin
Dibên çil û
heft hezar
Hemî
reben,tev hejar
Ajotin
Gelyê Zîlan
Hemî dane
ber gullan
Lê serdaran
çil keçik
Keç û bûkên
pir xweşik
Pirê wan
bûk û qîzin
Da ku bi
wan dilîzin
Lê xwe
avêtin avê
Go:ev pîsî
me navê
Stranek li
ser çêbûye
Bi
dilşewat lêbûye
Xemo ji bo
me digot:
Dilê civatê
disot.
Çav li serî
sor dibûn
Na,ez
şaşim,kor dibûn.
Ronik ji
wan dibûn rêz
Wî xem
dikirin hembêz.
Xemo,welatperwer
bû
Dîwana min
jiber bû.
Li ku
rûnişta ,digot:
Zû pertalê
xwe difrot.
Pertal
welatperwerî
Ne
qumaş û ne hirî
Herkes
dixwest bibênî
Bihna xwe
pê derênî
Xemo,bi
xem,dilbirîn
Ji dîwana
Cigerxwîn
Gelek
ristik jiber bûn
Bi axîn û
keser bûn
Ji kurdan
re wî digot:
Dil û hinav
li wan sot.
Mirovekî
karker bû
Şal û
şapik diber bû
Bi şar
û kumê kolos
Gelek diçû
Aleqos
Vê
paşiyê çû welat
Lê nizanim
çi pê hat?
Min pir li
wî dipirsî
Ne
carekê,sed û sî
Dibêjin
hêjî saxe
Bi xanî û
qûnaxe
Heta par jî
hê xweş bû
Li welêt
bû, rûgeş bû
Serpêhatî
dirêje
Weke rojî,
nimêje
Li Dêrsim û
li Sasûn
Na,ez
şaşim,hemî şûn
Li iraq û li Îran
Ne kêmtir
bûn ji Tirkan
Eve
rewşa bindestî
Çiman divên
serbestî
Ez çi bêjim
hê kême,
Bindest
hemî weke me.
Li her der
têne kuştin
Bê xwedî
ne, bê piştin
Şovînîtî,zordarî
Bicî tênin
vî karî
Imperyalin
têr pere
Wan daniye
ji me re
Ev destûra
çewt û xwar
Paşê
bûne koledar
Heçî
bindestê dijmin
Neçare têne
kuştin
Divê destan
bidin hev
Xebat bikin
roj û şev
Dijmin ji
ser xwe rakin
Lê ji bona
çi nakin ?
Dijmin ji
me zanetir
Welat li me
perçe kir
Kurd ne
xwendî,perîşan
Dimrin ji
bo gezek nan.
Dewlemendê
mal genî
Dijmin bi
wan dikenî.
Hin jî di
hember pera
Xwe
difroşin wek kera
Hin jî
divên Kurdistan;
Lê ji wan
re gulistan
Em li jêr û
ew li jor
Li me bikin
zilm û zor
Olperest û
êlperest
Navên kurd
bibî serbest
Wan em prçe
kirin weş
Riwê kurdên
teres reş
Erzan em
dane dijmin
Ev bû sed û
sîh û hin
Bawer dikin
misilman
Hemî
başin bi îman
Heçî mayî
ne başin
Çiqa jîr
bin,li paşin
Roja
qiyamet rabî;
Mirov li
Şam cema bî
Xwedê deynî
mêzînê
Mihemed
navan bixwînê.
Dojeh ji bo
gawira
Bihişt
ji bo me,bira !
Misilman
tev bira ne
Ji hev re
wek çira ne
Kîjan bibî
padîşah
Deynin serê
wî kulah
Gerdenxwar
bin ji bo wî
Tev li kar
bin ji bo wî
Millet
çiye,ziman çî ?
Bere tazî û
birçî
Ser deynin
ber nigê wî
Em têr
bikin zikê wî
Ji ber van
mirovên dîn
Seyda bûye
Cigerxwîn.
TIŞTÊN
KES NEDÎ
Dema ku
kurdên Sasûn
Di hember
tirk de rabûn
Ew gernasê
ser çiya
Pirê wan
bûn eşqiya
Serê dijmin
êşandin
Qayîş pêre
kişandin
Gelek ji
tirkan kuştin
Kes li
welêt nehiştin
Dijmin
leşkerê giran
Bi xurtî
şande ser wan
Kurd naçare
şikestin
Heta îro
bindestin.
Dijmin kete
nav welêt
Kirin çi
tiştên kirêt
Jin û zarok
dikuştin
Xanîk ava
ne hiştin
Talan kirin
bê jimar
Kurdên
reben man hejar
Dibin destê
wan de man
Hey hawar û
hey eman !
Heft
mirovên malmezin
Kuştin
wek berx û bizin
Qerwanake
çar çembil
Kuçik li
bin sed û çil
Li ser
êgir, tijî av
Ew dijminê
bê zirav
Yek,yek
xistin nav avê
Heta çermê
xwe bavê
Her heft bi
wê ava germ
Suhtin heta
nema çerm
-Ey peyrewê
Hilako !
Wilo dikin
heta ko
Bi hesanî
bibin tirk
Bi tov
tavên,nebî firk
Heta kengî
berberî
Ev kar qet
naçî serî.
Wê hey roja
mejî bê
Roja kur
guh nedî dê
Lê em ne wek we hovin
Ji we bêtir
mirovin
Dadgehekê
dê çêkin
Navê millet
dê lê kin
Ji tirk û
kurdên birçî
Evên dibin
dewrimcî
Çend
mirovên pir zana
Wê bixwênin
tim vana
Emê we
bispêrin wan
Bela ew
bikin ferman
Ewê ji we
bipirsin :
Ka we çawa
kurd kuştin ?
Çavnêrê we
ye sêdar
Dimrin weke
gurên har
Dema win
bikin qêrîn
Xemgîn dibî
Cigerxwîn.
EZ NIZANIM
ÇI BÊJIM
Heval ,ez
bilûrvanim
Dengê
saza hozanim
Ji we ez
dilgiranim
Ez nizanim
çi bêjim
Ez bilûra
Marksim
Dengê rista
Bêkesim
Ji hêvîyan
avisim
Ez nizanim
çi bêjim
Ez daxwaza
Xanî me
Rewşa
neqşê Manî me
Di ristê de
kanî me
Ez nizanim
çi bêjim
Arê dilê
Cizîrî
Tava tora
Herîrî
Ez nûjenim
bi pîrî
Ez nizanim
çi bêjim
Nakin dengê
saza min
Guh nadin
awaza min
Yan nizanin
raza min
Ez nizanim
çi bêjim
Ez Mûsayê
Hesarim
Ji we tevan
dilsarim
Lê ez bi we
nikarim
Ez nizanim
çi bêjim
Çiman hemî
nabin yek
Leşker
nakin lek bi lek
Kanîn ew
Bircên belek
Ez nizanim
çi bêjim
Hirç ketine
nava rez
Gur ji
hawîr têne pez
Ji xew
rabin em bi lez
Ez nizanim
çi bêjim
Çine ev êl
û eşîr ?
Ne beg maye
nejî mîr
Ji dijmin
re bûn Cizîr
Ez nizanim
çi bêjim
Şêxên
bi cibe û şaş
Xwe ji olê
dane paş
Hemî bûne
gornebaş
Ez nizanim
çi bêjim
Ey xortê ku
ji nû tê !
Ê ku di nav
zikê dê
Yan jî di pişta
bavê
Ez nizanim
çi bêjim
Ji bo we ez
vê sazê
Xweş lê
didim bi gazê
Bi daxwaz û
nîyazê
Ez nizanim
çi bêjim
Ev daxwaza
me pir kûr
Mûsa , min
ew bir Tûr
Îsa,min ew
kire nûr
Ez nizanim
çi bêjim
Ez
milletim,ez mirov
Sedê bîsta
neman hov
Direşênim
bo we tov
Ez nizanim
çi bêjim
Ji bo we
min gelek hişt
Hin dîwan û
hin nivişt
Gol ji avê
bûye mişt
Ez nizanim
çi bêjim
Sivik çû
bihara min
Zer bûn
pelê dara min
Dûr dûr
diçî yara min
Ez nizanim
çi bêjim
Serî sipî
bûye pûş
Per
şikestî Qereqûş
Ez dinalim
li Merûş
Ez nizanim
çi bêjim
Perçe bûne
lek bi lek
Hemî bazên
qerbelek
Kengî karin
bibin yek ?
Ez nizanim
çi bêjim
Dipeyivin
pir qelew
Ji dijmin
re çêlekew
Çawan serî
dixin xew
Ez nizanim
çi bêjim
Heta dil
ranewestî
Ez nabêjim
bi sistî
Kêr gihaye
ser hestî
Ez nizanim
çi bêjim
Xwendewarên
kurên kurd
Em li qada
xwe zigurd
Besin kul û
xem û derd
Ez nizanim
çi bêjim
Hemî destan
bidin hev
Xebat bikin
roj û şev
Ji dil
dibêm, ne bes dev
Ez nizanim
çi bêjim
Weke hevin
ev û ew
Win guh
medin tev derew
Millet
şiyar bû ji xew
Ez nizanim
çi bêjim
Millet tenê
dikarî
Xweş
hilgirî vî barî
Ristê bikî
hevparî
Ez nizanim
çi bêjim
Win
dixwênin ji bo çî ?
Ma nabênin
li her cî
Cihan ber
bi pêş diçî
Ez nizanim
çi bêjim
Dijmin li
her cî û şop
Xwedî tang
û xwedî top
Li me dikin
qope – qop
Ez nizanim
çi bêjim
Nabênin
dijminên xwe
Her
tişt birin ji bo xwe
Li min sor
bû kiloxe
Ez nizanim
çi bêjim
Dibin destan
hezar sal
Dane dijmin
qad û mal
Berdin
şopa bav û kal !
Ez nizanim
çi bêjim
Bav û kalên
me nezan
Pez berdane
bê şivan
Xanî bûbû
bilûrvan !
Ez nizanim
çi bêjim
Ne ez
Xanim,ne Xanî
Ne
Zerdeşt, ne Manî
Li xwe kir
bargiranî
Ez nizanim
çi bêjim
Ne gernasim,
ne egîd
Ez Şêxmûsim,
bê mirîd
Lê dilewkim
wek berîd
Ez nizanim
çi bêjim
Di ristê de
çi merdim
Dil bi kul
û bi derdim
Xwîna
şehîdên kurdim
Ez nizanim
çi bêjim
Ronikên
xuşk û diya
Ez axîna
sêwîya
Ez gazinên
jinbîya
Ez nizanim
çi bêjim
Ez hêvîyên
girtiyan
Jana dilên
birçîyan
Serma
laşên bêcîyan
Ez nizanim
çi bêjim
Ez dixana
napalim
Xwîna sînga
delalim
Hawarim,nale
nalim
Ez nizanim
çi bêjim
Ez dengê
wan hejaran
Ketim
şax û zinaran
Ez ew benê
sêdaran
Ez nizanim
çi bêjim
Heq bi zore
di jînê
Ez dilbijê
evînê
Çi tê ji vê
girînê ?
Ez nizanim
çi bêjim
Keko,ez
Cigerxwînim
Dil bi kul
û birînim
Van ayetan
dixwînim
Ez nizanim
çi bêjim.
ÇI JI MER
DIVÊ
Kurd perçe bûye
wek bedew
Lê
şivanek ji mer divê
Ji bo ku zû
rabin ji xew
Bilûrvanek
ji mer divê
Nayên
jimartin,ker kerî
Bindest û
jar û bê serî
Ji bo ku
rabit berberî
Çi ,rêzanek
ji mer divê?
Ji bo ku em
tev bibne yek
Destan
bidin hev em bi çek
Zû bêne
medyan,lek bi lek
Qaremanek
ji mer divê.
Roja bibî
qîr û hewar
Êrîş
bikin sênca neyar
Rengê
birûskan bêne xwar
Çi
şervanek ji mer divê ?
Destûr
divê,qanûn û rist
Ji nav me
rabin:kurt û pist
Kesek
nemênî xwar û sist
Pozberanek
ji mer divê.
Ji bo ku em
bighêne hev
Xebat bikin
em roj û şev
Kurd bin bi
dil û can û dev
Merzibanek
ji mer divê.
Ji bo ku em
zû herne pêş
Bi tîp û
tang û top û gêş
Qana xwe
bigrin em li êş
Wehozanek
ji mer divê.
Ji bo bibin xwedî welat
Zû deng
bidin di Rojhilat
Bibin xwedî
tîp û civat
Çi rêzanek
ji mer divê ?
Divê xebat
bikin bi rik
Ziman û
dest û pişt û zik
Hawîr
bilîzin em sivik
Pehlewanek
ji mer divê.
Ji bo
nemênin êl û ber
Divê bi
hevre herne şer
Bişkê
neyar,em bidne ser
Erdewanek
ji mer divê.
Çi Lor û
Gor û Zaz û Bext ?
Bê
padîşah û tac û text
Bûke
welat,xwîna me next
Nijdevanek
ji mer divê.
Ew kurdê
gernas û nebez
Îro dikî
bimrî bi lez
Bê av û nan
û dar û pez
Xwînrijanek
ji mer divê.
Seyda, çine
qîr û hewar ?
Çil sal
dibê,nabin şiyar
Pişt
xûz û binbarê neyar
Ristevanek
ji mer divê.
Bê mal û
rûmet,dil birîn
Her dem bi
ah û nal û şîn
Cerg û
hinav tev kirne xwîn
Hirmezanek
ji mer divê.
BI SER
ÇIYAN KETIM
Heval megrî
çiya herdem
Cihê
xweşmêr û şêra ye
Dîwarê
serxwebûna kurd
Ji
laşê xurtemêra ye
Serefrazî
bilinde,lê ;
Bi xwîn û
kotek û zore
Bi jêr de
çûne bindestî
Berê kurdan
li berjore
Tenê
serbestî eywane
Bilind û
berze bala ye
Tenê
şûna serê min, te
Di jorê wê
de vala ye
Di kortan
de eger razî
Tu dê
xewnên xerab bînî
Kirasê tirs
û sawîran
Li xo kî
tim tu xemgînî
Ji doza xwe
venabin em
Dixwazin ta
wekû saxin
Gelek
şerme ku em saxin
Û dijmin hê
dinav baxin.
REWŞA
WELÊT
Şoriş
destpêkir qêrîn û gurmîn
Gullebarandin,
li hawîr xurmîn
Dijmin
hilweşand tev gund û bajar
Zar û zêçên
me,jar û berdîwar
Li jor balafir,li jêr tang û top
Ji xwînê
sor bûn hemî şûn û şop
Welat
bicarek dane ber şewat
Millet
perîşan,bê kar bê xebat
Birçî û tazî,hemî
perîşan
Bê mal û bê
cî,ne xew ne razan
Êrîş
tênin me ew gurên devlok
Derketin
çolan hemî pîrhevok
Ji ber
firokan hawar û gazî
Jar û
birçîne, pêxwas û tazî
Tev tirs û
sawîr,dîn û sergever
Gelî
dagirtin axîn û keser
Di ber
lingan çûn jin û keç û bûk
Li ser lep
diçin zarok û biçûk
Ser û dest
û pê,sor bûne ji xwîn
Cigerxwîn
bigrî,bigrî dilbirîn !
SETEMKARÎYA
DIJMIN
Kemal danîn
çend qnûn
Kincê
kurmancî rabûn
Heçî pêre
bikî rik
Wê singiwan
bixin zik.
Nema kum
dan serê xwe
Li xwe
nakin kesexe
Derpê,kiras,winda
bûn
Ferman li
tevan rabûn
Te yek ji
van wergirta
Wê
çawîş zû bigirta
Li te bida
bi daran
Bixista nav
dewaran
Pêncî kaxet
cirmê wî
Diçirandin
kumê wî
Şeref
dihat ji wê de
Yek jî pêre
di rê de
Dema ku
dîtin çawîş
Dîn ku
nexweş dibî îş
Kum avêt û
çûne cem
Bi ser wan
de lemelem
Ev çi kume
li ser rê ye ?
Ka bibêjin
ê kê ye ?
Şerefo,kum
ê te ye.
Ceza li ser
te heye.
Go:na,kumê
mine
Kum ê
hevalê mine
Kum ji hevdî
perçe kir
Destê wî
kelemçe kir
Bi qamçiya
danî lê
Bêje:ka ev
kumê kê?
Çend dar pêre kişandin
Pênc kaxet
jê sitandin
Li nav
xelkê bû çîrok
Di govendê
bû dîrok:
Ev kum ne
komê mine
Kumê hevalê
mine
Şeref
were kumê xwe…
Kete rêza
dîroka
Kete devê
zaroka
Li ber
dikin dîlanê
Kî dixwazê
dizanê ?
Ew gundiyên
hirç û hov
Bi zor me
kirne mirov
Ji ber ku
dijmin xurtin
Kincên me
dan guhertin
Navê malbat
û gundan
Bi kurmancî
xeberdan
Hemî kirin
nadirist
Heyran û
lawik û rist
Tev danîne
bi tirkî
Weke avê tu
firkî
Kesî dengê
xwe nekir
Niha bûne
wek şekir
Heta gihan
vî warî
Me pir
xwarin dijwarî
Gelek ketin
ser çiya
Tirk
dibêjin :Eşqiya
Pirê wan hatin
kuştin
Tiştek
li şûn xwe hiştin
Navê kurd û
Kurdistan
Îro dikim
dibistan
Çi dirist û
nadirist
Vaye ez wan
dikim rist
Çiqas ez bê
mirêsim
Ez wan
sivik dirêsim
Tirkan
dixwest me winda
Bikî, li
şar û gunda
Da bicarek
bibin tirk
Ne qapût û
nejî kurk
Winda nabin
em bi dar
Ey peyrewê
koledar !
Em
bindstin,serbilind
Çi li
şar û çi li gund.
Em nayêne
pişavtin
Roj nayête
veşartin
Xwedî
tarîx,bi ziman
Bi
nivişt û bi dîwan
Hawîr dikin
kêferat
Geh
kuştin û geh civat
Hin jî li
ser çiya ne
Lê em ne
eşqîya ne !
Xwedî doz û
bi daxwaz
Nabin kolê
borcewaz
Em dixwazin
nûjenî
Îdî navên
ezbenî
Em her weha
bindest bin
Divên
bijîn,serbest bin
Bibin
bira,tev mirov
Ne xwînmij
û nejî hov
Bi
dilşadî tev bijîn
Kes nemênî
Cigerxwîn !
ZOR Û
ÇAVSORÎYA DIJMIN
Piştî
şerê şêx Se’îd
Paşde
revîn tev mirîd
Xwe dan
serê diyaran
Diçûn
şerê neyaran
Dijmin tev
bû ar û pêt
Bi zor kete
nav welêt
Li xwe nerî
serbilind
Agir berdan
şar û gund
Serdarekî
pir xwînxwar
Mêrkujekî
dîn û har
Nivîsîye ev
çîrok
Li ser
adrêsa zarok
Dinivîsî,dibêjî:
Ahan pêre dirêjî
Min agir
berda xanî
Ji
hovîtî,nezanî.
Min dî
zarokek pepûk
Perîşan
û pir biçûk.
Ji nav agir
direvî
Divê ku zû
derkevî
Lê çawa çav
li min kir,
Xwe avête
nav agir
Nû min zanî
binbarim
Ez
mêrkujim, xwînxwarim.
Ez bûme wek
cinawir
Dijwartirim
ji agir
Zarok ji
min ditirsin
Qet li agir
napirsim
Navê ku min
bibênî
Xwe tavêjî
nav xênî
Lê ez
çibkim,çi bêjim ?
Tenê ziman
dirêjim.
Ne mirîd û
ne eşîr
Ne paşa me,nejî mîr
Li her cî
kurd weha ye
Bê rûmet û
biha ye
Têne
kuştin hûr û gir
Çi tiving û
çi agir
Em ne xercê
şerkirin
Para me ye
tim mirin
Mirin
yeke,weke hev ;
Çi bi
êrîş, çi bi rev
Lê mirina bi
rûmet
Ji bo ku
bibin millet
Mêrê
başe ser bi kuj
Li ser
çiyan dibî mij
Ji
kuştinê metirsin !
Li
şewatê mepirsin !
Weke
şêran herin pêş
Weke hevin
şer û êş
Hey dê
,rojekê bimrin
Ev çi tirs
û çi fikirin ?
Ji bo bibin
serbilind
Divê bigrin
şar û gund
Wekî
şêran herin şer
Dijmin
bişkî,bidin ser
Welat bi
zor bixin dest
Lê win
mebin êlperest !
Çêkin ji bo
xwe destûr
Ji bo sal û
demên dûr
Zor bidin dezgevanî
Da nemênî
xezanî .
Nû xwe
bikin bi millet
Çêkin ji bo
xwe dewlet
Herin rêza
milletan
Xwe bighênin
dewletan
Leşker
em saz bikin lek
Têr pere û
hemî çek
Pê
biparêzin sînor
Çi ê jêr û
çi ê jor
Bibin bi
dost û heval
Xwedî zêr û
xwedî mal
Destûr bibî
dîmuqrat
Dîmuqrata Rojhilat
Qad û
xwendin tevayî
Wekhevî û
birayî.
Serbest
bibin mêr û jin
Ne sawîr û
nejî cin
Ne
keşe û ne mela
Li me
çênekin gela
Ne mizgevt
û nejî dêr
Çibkim ji
vî xaçê zêr ?
Tev bi hev
re bikin kar
Hemî bibn
xwedî par
Ne
zordestî,nejî dîn
Seyda nebî
Cigerxwîn.
DÛVÊ NAV
ÇIRAVÊ
Kerek mirî
li ber avê
Mizgîn kete
wê navê
Teba,li ser
bûne kom
Weke Firs û
weke Rom
Şêr
bakire gurê har
Rabe li me
bike par
Gurê
reben,dîmuqrat
Li hev
xistin hemî qat
Goştê
sor û çermelaq
Şêr di
zik de faqe-faq
Li wan
tevan parvekir
Şêr
bakirê:were vir !
Gur nêzîkî li wî kir
Lepek avêt
serê gur
Ji paş
ve çû nav avê
Terî ket
nav çiravê
Perçiqandin
ser û dev
Dev û diran
man ji hev
Ji nûve
gote rovî:
Seydayê hov
û kovî !
Rabe li me
par bike
Lê bi rastî
kar bike
Ew rovîyê
mirdêsî
Terî li pey
bû rêsî
Ji nû ew
perçe dan hev
Geh bi lep
û geh bi dev
Heçî têde
hebû xêr
Danî li ber
devê şêr
Para
şêr tevde bû nerm
Man hestî û
dûv û çerm
Ew li tevan
belav kir
Tenê dilê
şêr şa kir
Şêr
bakirê :ezbenî,
Ji ku hîn
bû vî fenî ?
Go:ji gurê
nav avê
Ji dûvê nav
çiravê
Felsefa
xanedana
Dane destê
nezana
Divê bikin
xebatê
Tevger û
kêferatê
Ristê bikin
wekhevî
Zorker ji
ber birevî
Em tev
bibin weke hev
Her kes
bibî xwedî dev
Bixin destê
xwe dewlet
Şêrê
mezin bî millet
Hemî bibin
xwedî kar
Bidin destê
pala dar
Pîroz bibî
zanebûn
Ji bo çiye
serxwebûn?
Şêrê
mezin bî,serdar
Lê tev
bibin xwedî par
Her yek li
gor karên xwe
Ew bistênî
parên xwe
Heçî
şêr bî di xebat
Ew bistênin
duqat
Axa û beg
ne şêrin
Nema karin
veşêrin
Millet hemî
bûn şiyar
Ne wek par
û ne pêrar
Şêrê
bê kar û xebat
Naxin devê
wî duqat
Heçî bikêr
millet bê
Emê jêre
bên:libê
Wî bidin
pêşîya xwe
Wek bav û
dîya xwe
Ji bo me
bibî rêber
Çi di kar û
çi di şer
Ne wek van
kerdiza bî
Li ber
dijmin wesa bî
Di nav kar
de weke şêr
Di
şeran de erdeşêr
Hem bi roj
û hem bi şev
Tev kar
bikin weke hev
Kar ji bona
teva bî
Bi biratî
leva bî
Zor û
setem,me navê
Nakevne nav
çiravê
Ne ew
rovî,ne ew şêr
Hemî bixun
xêr û bêr.
Şêrên
wesa naxwazin
Ne gilî û
ne gazin
Millet hemî
bibî şêr
Nebî ,jor û
nebî jêr
Bê tizbî û
def û xişt
Welêt bikin
wek bihişt
Ne
bindestî,nejî zor
Bere bimrî
qata jor
Tevde em
bibin yek qat
Destûr bibî
dîmuqrat
Pale bibin
xwedî kar
Zevî bidin
dest cotar
Sedê bîstem
nexwazî
Em bibne
borcewazî
Doza me ye
serxwebûn
Lê dixwazin
pêşveçûn
Ew dûvê nav
çiravê
Di îro
de,me navê
Divên ku
tev jin û mêr
Di nav kar
de bibin şêr
Şevan
bikin ronahî
Bi
dilxweşî,bi şahî
pir xwedî kin
ga û pez
li her derî
bikin rez
tirên herî
her derî
Bere bimrin
serserî !
Bilind
bikin heçî baş
Lê em kesî
nedin paş
Millet tev
bibin bira
Xwendin
bibî wek çira
Ku em
dijmin bikin der
Îdî em
naxwazin şer
Em dixwazin
pêşveçûn
Da kes nebî
Cigerxûn
KRDISTAN
Bilinde
bejn û bala te
Li ser taca
te ezmane
Kitanek
reng sipî daye
Serê Zozan
û Sîpane
Li jorê
kanî û cobar
Wekû hêstir
dibarin xweş
Li jêrê te
dibênim ez
Bihişt
û bax û bistane
Kirasek
etlesîn keske
Bi rengê
roje nexşîne
Li bejna te
dibênim xweş
Bi surme
şal û Mîtane
Çi reng
şêrîne yara min
Şepal
û nazik û şoxe
Ferat û
Dicle û Xabûr
Bi ser
bejnê de berdane
Ji xwîna
min tu lêv sorî
Ji bîna min
gula corî
Tenê min
bazinê zendên
Te zencîrin
di linga ne
Evîna te
kirim şeyda
Birîndar û
perîşanim
Ji wan
lêvên şirîn maçek
Ji derdê
dil re dermane
Birîndarim
bi topên
Awirên
çavên belek îro
Were dilber
ku destên te
Ji êşa
min re Luqmane
Bi pîrî ez
dixwazim ku
Bibim zava
tu çi dibêjî
Ne xewne ku
dibêjim ez
Ne sawîr û
ne gomane
Tu nabênî
di govenda
Me da her
kes diçî û tê
Li hawîr
şahî û cejne
Sema û ger
û dîlane
Qelen xwîna
mine çibkim ?
Divê ku ez
bidim carek
Meger can û
ciger deynim
Di vê rê
de,çi erzane
Çi zanin
rûmeta vê şeng,
Û şoxê
begler û paşa ?
Bi qurbana
te bin cana,
Hezar mîr û
beg û xana
Ezim ku te
ji destê
Dijminan
derxim bi mêranî
Li ser
sînga te serbest bim
Biparêzim
te merda ne
Meger dûr û
reşe rêçik
Li hawîr
dijminên xwînrêj
Meke bawer
bi tirsim ez
Ji sehpa û
ji zindane
Serî min
danîye vê rê
Divêm
bighême armancê
Mebêje
ku:gelek fersend
Ji destên
xo we berdane
Dixwazim
tirs û sawîr û
Fen û xapan
ji xwe dûrxim
Bizane ev
qirêja kurd,
Ne ya çend
mah û sala ne
Heçî çûyî
mede pey wî
Ji min
gazin meke nazik
Metirse hê
ji bona me
Demên xurt
û mezin mane
Hezar salin
mijî bûye
Qerêj hê nû
ji xew rabûn
Dixwazin wî
bişon carek
Me rêber
pîre-rêzane
Çeka min
zor û zanîne
Bi bîr û
bawer û daxwaz
Bi tûjawir
dinêrim ez
Li
kevneşar û eywane
Siwêsra Rojhilatî
xweş
Bi
şîranî û nazdarî
Ji cobarên
te ev hindam
Bicarek
têne.avdane
Mebêje:paşdemayin
kurd
Kurên Kesra
serî hildan
Li ser
şax û çiyan lawan
Derefşa
Kawe hilda ne.
EM ŞER
NAXWAZIN LÊ EW TÊ
BER DERÊ ME
Rojek ji
xew şiyar bûn
Ez li hespê
siwar bûm
Çûe heta
ber çiya
Hesp
siparte gundîya
Peya pêde
berjor bûm
Heta serî
pêde çûm
Di ber min
de qelem zêr
Ziman tûje
weke kêr
Lê nizanim
çiye şer,
Hev dikujin
ev beşer ?
Bê
şeşar û bê tiving
Ne xencer û
ne kuling
Rûniştîme
ser latê
Pel
dixişin,ku ba tê
Min ber
daye ezmana
Ez ketime
gomana
Ev çiyayên
pir bilind
Kê rakirne
wilo rind ?
Çine ev
newalên kûr ?
Kîne ev hov
û tilûr ?
Çidkin di
nav vê jînê ?
Çi nasdikin
bi dînê ?
Di gomanan
de çûm dûr
Heta giham
cihên kûr
Dengek hate
guhê min
Dengê
mêşê,vine-vin
Min dî
zermêşa hingiv
Hawîr dikî
give-giv
Çavê xwe
min berda rê
Min dî
kalek pêde tê
Reşkalekî
hêjayî
Di rextan
de pêçayî
Pêre
cewdikê avê
Lê ne daye
ber tavê
Pî bi
kalik,ser bi kum
Go:selamun
eleykum
Min go:
eleyke selam
Were rûne
ez xulam!
Go:ez
nikarim rûnim
Niha ez bê
mikûnim
Min
go:kalê,wilo zû
Vê sipîdê
diçî kû ?
Go:şorişe,diçim
şer
Ne wek te
taxim diber !
Xortek bûye
birîndar
Min
hiştiye li pesar
Bi lûb-lûb
û bi lav-lav
Ji min
divêt tasek av
Min aniye
ev cewdik
Ezê bidmê
lê hindik
Rabe were
bibêne
Tevlî te em
sisê ne.
Eger xwedê nekî,mir
;
Tu tivinga
wî hilgir
Bi dijmin
re bikin şer
Geh
êrîş û geh veger
Dilê min bû
weke ar
Ez rabûm
daketim xwar
Kete rê û
mi da pey
Dikî qîr û
heye-hey…
Metirse
vame hatim
Weke birc û
kelatim
Min dî
xortek birîndar
Bi
zikxişkê weke mar
Ji ber me
ew direvî
Navê diber
me kevî
Ji wî weye
em dijmin
Em hatine
bikujin
Çawa dengê
kalê kir
Ling bi jêr
de dirêj kir
Me zû xwe
gihande cem
Xwîn li
hawîr bûye çem
Gula sîngê
gelek sor
Me ew rakir
bire jor
Hawîr me
kirin çeper
Paşê
rûniştin li ber
Şal û
şapên wî vekir
Birîn ji nû
derman kir
Hingî kire
lave-lav
Me zû dayê
hinek av
Çawa ava
xwe vexwar
Çav li serî
çûne xwar
Gelek
nema,pir neçû ;
Dîsa çavê
wî vebû
Birîn çawa
ye dektor ?
-Ne dektorim,lê
pispor
Hatî li çi
digerî ?
Divê berxa
bikirî ?
-Na,
pisporê mêra me
Nêçîrvanê
şêra me
Divêm bêjim
ji tere !
Ev çi
cenge,çi şere ?
Dîsa çavên
xwe danhev
Îdî hew
digerî dev
Min go:hey
wax !wele mir
Dilê min
tev bû agir
Hinek ava
germ û şor
Di çavan de
bû kilor
Berjêr dibû
zo bi zo
Min di dilê
xwe de go:
Çiman hat û
çiman çû ?
Lê kî zanî
diçî kû ?
Dîsa çavê
xwe vekir
Çend
gotinên wek şekir:
Ey seydayê
qelem zer
Rast,nazanî
çiye şer
Bawer nakim
ez benî,
Belkî bi
min dikenî !
Şer
destkera maledar
Dawer jêre
koledar
Tenê cotar
û karker
Dibin êzing
ji bo şer
Rûdinin ber
masa xwe
Zêran dixin
qasa xwe
Em tên
kuştin weke şêr
Lê ew dibin
xwedî zêr
Ji ber ku
em nezanin
Vê daxwazê
nizanin
Em li jêr û
ew li jor
Têne ser me
xem û zor
Ziyan bo
me,kar bo wan
Ew
paşa û em şivan.
Şer tevde
berdîberdan
Hemî
şewat û talan
Tijî
malewêranî
Birçîbûn û
xezanî
Lê dijminên
me yên hov
Bawer nakin
wek mirov
Li Taran û
Anqera
Me nabênin
wek bira.
Ne li Bexda
,ne li Şam ;
Em nabêjin
cîm û lam
Ger çi bi
hev nexweşin
Tev ji mere
zikreşin
Divên ku me
bihêrin
Di nav xwe
de veşêrin
Ê wan 99
hirik
Ê me,yeke
qûn virik
Wê jî dibin
ji bo xwe
Li me sor
bû kiloxe
Kengî mafê
xwe bivên
Ew dikujin
tim şivên
Dema
dibêjin wana
Me rêdikin
zindana
Heta dibin
bêmefer
Nû digel
wan dikin şer
Zanin ku
şer ne başe
Heçî
şerxwaze,şaşe
Lê ev zor û
ev setem
Tazî û Tirk
û Ecem
Li me bikin
heta key ?
Li ser me
bin şah û key
Em jî wekî
wan mirov
Ne
xwînxwerin,nejî hov
Nema divên
bindestî
Em dixwazin
serbestî
Welat nadin
me bê şer
Em jî
dimrin der bi der
Meger tev
bêne kuştin
Welat nadin
dest dijmin
Em birane
misilman
Lê dijminê
me nezan
Şovînên
kevneperest
Weke Nazî û
Faşist
Tev xwînxwer
û hirç û hov
Têne
şerê me bi tov
Balafir û
tang û top
Hawîr dikin
qope-qop
Carna
paşde direvin
Carna pey
wan dikevin
Belengazin
tev zigurd
Eger
bimrim,bijî kurd !
Dema Soro
wilo got
Dil û hinav
li min sot
Agir berda
dilê min
Kirin
kêşî kulê min
Reş û
tarî bû zevî
Îdî ziman
hew livî
Gorna wî me
kir şikêr
Paçek xiste
serê dêr
Lê nivîsî
bi destan
Canbêzarê
Kurdistan
Min
rahişte tivingê
Da ku em
herne cengê
Kalo bala
xwe da min
Go:ger dikî
biya min ?
Here rûne
serayê
Tu bi kêrî
şer nayê
Kalo, kalê
pir şepal
Bi şev
ez anîme mal
Dil bi xem
û kul û şîn
Ji dil bûme
Cigerxwîn.
TA
NEŞEWITIN RONÎ NADÎ WELÊT
Şeveke
rûreş hewrên pir tarî
Li ser hev
diçin banî û xwarî
Bahoz û
dûman,tev mij û moran
Pêl bi pêl
diçin xwîn jê dibarî
Li jor me
dijmin,gullebarandin
Li jêr
xwebxwetî, her dem neyarî
Ta kengî,dîlî,jarî,bindestî
Ta kengî
qelsî,mestî,bindarî ?
Kaniyên
petrol me dane dijmin
Çekên
qelsane:gazin û zarî
Şerme
zariwên Guhderz û Dara !
Dijmin ji
ber me bigrin vî warî
Zenda
vemalin,bikevin Zagros
Êrîşî
dijmin bikin bi harî
Em
şêrên çiya,piling û ejder
Zaz û Bext
û Lor,Sor û Hekarî
Rabin bibin
yek,destan bidin hev
Ji bo me
divêt tenê hişîyarî
Şazde
milyon kurd gernas û mêrxas
Dane serê
xwe ev reşe-çarî
Ta kengî
dijîn perçe,perçe kurd ?
Ma kî dixwazî
vî îş û karî !?
Raste
bindestî karê qelsa ye
Ji ser xwe
rakin wê em neçarî
Bere du
milyon kurd bêne kuştin
Da welat
derxin ji bin vî barî
Ên ku
bixwazin neyên pişavtin
Divê
bibênin reşî,dijwarî
Weke
gernasan serên xwe hildin
Hemî bibin
yek:gundî,bajarî
Navên
eşîran ji ser xwe rakin
Xwe
bighênin hev,perçe û parî
Bibin yek
millet,yek ziman û dil
Dijmin naçî
der bi mihredarî
Ger neyên
sotin ez û tu û em
Ronî nadî
ser welat tû carî
Xwîne me
agir gurgeşdikî
Gernasin
jêre gaz û bettarî
Bi xwînê
şîn tê dara serbestî
Dijmin naçî
der bi ah û zarî
Divê bi
xurtî em wî derênin
Nîv milyon
leşker kurdên bijarî
Derkevin
meydan tîp û tang û top
Dasînî,Torî,Bextî,Berwarî
Ê ku bê
kuştin cihê wî bihişt
Dîwan seyda
jêre diyarî
Cigerxwîn
bimrî neghê doza xwe
Gorî serê we
pîrê Hesarî.
WELATPERESTÎ
Payebilindî
Welatperestî
Çekên
qelsane:
Jarî û
mestî
Zana û
jîrim
Bindestê
dijmin
Çiqas
dijware
Evreng
bindestî
Destan
vemalin
Dakevin
meydan
Eger
dixwazin
Bigrin
serbestî
Ey gernasên
kurd
Rabin weke
şêr
Ji xwe
bavêjin:
Xwarî û
sistî !
Weke Erdeşêr
Bijîn
serbilind
Cenga azadî
Nabî
rawestî
Xebat ji bo
me
Divêt bi
xurtî
Dilpak û
zana
Gelek bi
ristî
Welat
xweş bûke
Xwîna me
qelen
Naxî ber
sîngê
Bûkê
nexwestî
Metirse ku
kurd
Pir
paşde maye
Kesî nedî
goşt
Bê çerm û
hestî
Qûnax bi qûnax
Diçî ser
çiyê
Raste di vê
rê
Gelek
diwestî
Welat ta
kengî
Wilo
perçebî ?
Em tev di
nav de
Jar û
şikestî
Cigerxwîn
îro
Gel pir
şiyare
Bese
metirse
Kêr giha
hestî !
HIZAM
ZINNAR
Ev zinara
erebî
Ku li
cizîrê dibî
Ne
pişteke çar ta ye
Ne benekî
bada ye
Zincîreke
ji hesin
Ew tavêjin
milê min
Da mi ji
qurm ve rakin
Qada min jî
leva kin
Kurd
nemênin li welêt
Hîzam çiqas
li me têt
Ereb anîn
gundê min
Min
dijmêrin ji dijmin
Pêk anîne
sal bi sal:
Li Kerkûk û
Şengal
Basên
Bexdad,basên Şam
Anîn meydav
ev hizam
Da petrola
min bixwin
Bere dijmin
biruxwin
Em sed
hezar bê mikûs
Li Cizîrê
bê nifûs
Yek jî
dengê xwe nakî
Heta newêrî
bakî
Ji birçîna
tên Bêrût
Hemî birçî
û pê rût
Dixwazin
bibne karker
Lê heq ji
kar nayên der
Nakin qêrîn
û hawar:
Dijmin qada
me tev xwar !
Ev erebên
şovînî
Kurdan
millet nabênî
Dibêjin em
evparin
Dijminê
koledarin(!)
Lê ew bi
xwe koledar
Li me pêçan
ev zinar
Divên me
bikin ereb
Bimrin bê
sûc û sebeb
Gelo eve
wekhevî (!)
Wey sed
qeda pêkevî !
Ne hevparîye,zore
Tenê dinya bi
dore
Roja me jî
demek tê
Em guh
nadin vê xetê
Em ne gelek
nezanin
Em ne
sînorên xwe zanin
Welatê me
Kurdistan
Wer namênî
kolistan
Çav bi çav
û dest bi dest
Çendan me
ev ne dixwest
Lê dijminê
me pir hov
Me nabênin
wek mirov
Pirtegala
koledar
Wa da destê
xwedî,dar
Lê dewletên
hevparî
Çawa bikin
vî karî
Ev karê
koledare
Ne rêzana
hevpare
Ne
derketî,ne birin
Di welatê
xwe pirin
Welat li
ser navê me
Navê kal û
bavê me
Ereb ji me
natirsin
Ew jî wek
Tirk û Firsin
Çav berdane
petrolê
Tev hatina
vê çolê
Ev gernasên
ser çiyan
Eger rabin
ser piyan:
Zû dest
bavêjin tiving
Bi gernasî
bikin ceng
Roja em
dest bidin hev
Bi dest wa
nakevî rev
Tenê ew
gunehkarin
Li ser me
koledarin
Ji koledar
pîstirin
Doza me
winda kirin
Ne ku di
ser me re bin
Dixwazin em
tune bin
Em nabin
Tirk û Ereb
Çira bimrin
bê sebeb
Em Arîne,ne
Faris
Ma genim
dibî garis ! ?
Em
paşketî rê nezan
Em ketibûn
dest dizan
Li ser me
fermandar bûn
Lê tim kolê
neyar bûn
Çiqas pîs û
nezan bûn
Li ser me
xanedan bûn
Em kiribûn
gurên har
Tev ji hev
re bûn neyar
Bi xenceran
diçûn hev
Kuştin
hebû,nebû rev
Talan û çîr
û hawar
Dizan malê me
tev xwar
Dijîn wek
gornepaşa
Li ser me
şêx û paşa
Kar bi
destê neyar bûn
Em jî ne
pir şiyar bûn
Şêx û
paşa,efendî
Pirê wan jî
ne xwendî
Fermandar
bûn,qereqûş
Lê ji xwe
re palên pûş
Li ser me
paşa û mîr
Li ber
dijmin tev gizîr
Ew
dikuştin bi sêdar
Wek mirovên
dîn û har
Ne dan serê
xwe kulah
Yek jî ne
bû padîşah
Zarê dijmin
dikirîn
Ta bi çolan
de firîn
Rojî û bang
û nimêj
Şêxên
şaşik bi qirêj
Wek bêgana
digotin:
Ta zimanê
kurd sotin
Wan hatina
me dixwar
Diçûn ber
derê neyar
Nêçîrvan
bûn şêx û mîr
Nêçîr didan
dest wezîr
Goştê
qelew bo dijmin
Para wan
hestiyê min
Walî ew
berdidan hev
Ma kî hebû
xwedî dev ?
Diçûn ser
hev bi êrîş
Hevsar bi
destê çawîş
Ew
paşa derebeg
Li ber
neyaran bê çek
Lê dem ji
wan ev dixwest
Ev
dikarin,ne ji qesd
Ew qûnaxa
ku têde
Pêşve
neçûbû zêde
Êlperest û
olperest
Hev
girtibûn dest bi dest
Êlperestî
destpêke
Paşdemane,ne
rêke
Ew qûnaxa
koçerî
Tev
kuştin ew berberî
Hovîtî û
nezanî
Malwêranî,xezanî
Hêjî nebûn
bîrewer
Karê wan
kuştin û şer
Hemî hov
bûn weke hirç
Ser bi por
û sîng bi pirç
Diz û
xwînxwar û keleş
Ev jîn bi
wan gelek xweş
Firs û
Ereb,Tirk û Rom
Xwedî
leşker,xwedî kom
Li nik wan
çarsed hezar
Li cem
begim sîh û çar
Zor dabûn
mizgevt û dêr
Guh ne dane
taca zêr
Mizgevt
dava neyar bû
Millet jî
ne şiyar bû
Piropoganda
dijmin
Şêxan
dixist guhê min
Dixist serê
min hevsar
Dixapandin
wek keftar
Em ji qulan
tanîn der
Ji dijmin
re diçûn şer
Me milletên
wek Bilgar
Bi zor
dixist dest neyar
Niha va tê
serê me
Mêranîya me
kême
Lê ew Bilgar
û Yewnan
Xwedî hebûn
li pişt wan
Tev
dewletên koledar
Ew ji wan
re alîkar
Lê ew jî
pir çeleng bûn
Bi dijmin
re bi ceng bûn
Bê
kuştin û bê zindan
Welat ne
ket destê wan
Şerên
Balqan navdarin
Kurd jî pê
gunehkarin
Şerên
wan olperestî
Kurd
dibirin ji qestî
Koledarên
bê xelat
Da ku bêne
Rojhilat
Ev şer
tanîne meydan
Geh Roman û
geh Yewnan
Şêx û
melan digot me :
Dijmin ev
Rûs û Rome
Heçî di
şer bê kuştin
Ew mêvanê
bihiştin
Hezar perî
pir ciwan
Li
bihiştê didin wan
Keç û kurên
pir xweşik
Dam û sed
renc û kişik
Çi bixwazî,tê
ber te :
Agir,dijwar
û sirte
Heçî ji dil
neçî şer
Diçî nîvê
dojeder
Tev agir û
mişk û mar
Mirov
dixwin,hey hewar !
Ew kurmancê
dil bi tirs
Dema
dibhîstin ev pirs
Weke
şêran diçûn şer
Dişewitîn
hişk û ter
Îslam tev
yek millet bû
Yek welat û
dewlet bû
Ne kurd
hebû,ne ereb
Ne rast
hebû, nejî çep
Remza
sînorqelaşa:
Padîşahim
çokyaşa:
Li
mizgevtan melên kor
Bi ser me
de bore-bor
Bijî
islam,padîşah
Biparêze ey
xwedah
Ji ser me
kêm nekî wî
Kesek nîne
wekî wî
Li ser avê
bê gemî
Diçî,bawerkin
hemî
Heçî kesên
misilman
Bi bawerî,
bi îman
Tev jêre
bibin leşker
Kengî
bivê,herin şer
Hin
leşkerê kes nedî
Çi derewek
bê fedî
Wek
qelaş û cenawir
Êrîş
dikin ser gawir
Ne raste
şêx efendî
Em tev pala
û gundî
Têne
kuştin bê kefen
Ev çi
derew,ev çi fen
Wek min
ziman dirêjî
Kes nebû
wer bibêjî
Belkî em
tev nezan bûn
Em dilxwazê
diza bûn
Me bawer
dikir ji dil
Ta
şikestin li kurd mil
Dijmin kete
nav welêt
Dîn
milletek hov û şêt
Di vî
welatî dijî
Bê awir û
bê mijî
Êlperest û
olperest
Mirin,ji bo
xwe dixwest
Xesma dema
petrol dîn
Bûn wek
gurên dev bi xwîn
Wan jî em
berdane hev
Heta nema
ke bi dev
Dijmin
berik birin dam
Li me pêçan
ev hîzam
Ev erebên
pir nezan
Çi zû wilo
bn rêzan ! ?
Rojhilat û
Rojava
Herdû dane
ber çava
Li ber çavan
hevparin
Lê va qada
me xwarin
Jîr û zana
û zîzin
Çawa bi me
dilîzin ! ?
Dibin dostê
Barzanî
Lê rêzanê
me zanî
Hizam,zinar,li
Cizîr
Ku pêktênin
ewên jîr
Basên
Bexda, basên Şam
Li ser pita
me çûn dam
Raste
şerê hev dikin
Hîman di me
wer dikin
Gazî dikin
kurdên jor:
Tirk li we
pir dikin zor
Kurdên nav
me serbestin
Ne kole û
bindestin
Ew jî weke
me dijîn
Win guh
medin Cigerxwîn !
Emê alî we
bikin
Bi tirkan
re hevrikin
Win ji me
pir nêzîkin
Em karin we
xwedîkin
Bibin weke
saziman
Emê çêkin
Kurdistan !
Lê ev xapên
eşkera
Nakevin
serên kera
Şah jî
dostê Barzanî
Lê Barzanî pê zanî;
Şeş
milyon kurd li Îran
Winda dibin
bê ziman
Şah
serbestî nadî wan
Nadî me
çekên giran
Ku em
dijmin bişkênin
Welat tevî
bistênin
Kurdên xwe
nakî millet
Çawa me
bikî dewlet
Dijmin hemî
wilo ne
Elo ne,yan
Silo ne
Hemî divên
xwîna me
Kesek navê
jîna me
Divên ku me
veşêrin
Di nav xwe
de bihêrin
Navên me
tev guhertin;
Da bibêjin,ne
kurdin
Lê bizane,
ey neyar:
Zivistan
çû,tê bihar
Ew giyayê
bin kevir
Şîn tê
rojek diçî der
Bijîn kurd
û Kurdisan!
Nema dibî
kolistan !
Lata we ew kirî
pûşt
Baran lê
hat hemî şûşt
Kurd
şiyar dibî bi lez
Çavan
tavêjî bi bez
Hawîr civat
û xebat
Dibin
şêrên Rojhilat
Hindik maye
bibin mêr
Êrîş
bikin weke şêr
Wê çaxê dê
çi bêjin:
Ku em xwînê
birêjin
Kî jê
berpirsyare ?
Hisab gelek
dijware.
Milletê we
razaye
Yan jî di xew
de maye
Roja bibî
weke me
Ewê
êrîş bibin we
Hisab bi
wer bibênin
Tola me wê
hilênin
Çavnêrên
wene sêdar
Ey
xwînxwerên gunehkar !
Werin alî
me bikin
Em û we ne
hevrikin
Şiyar
bibin mebin dîn
Guh bidêrin
Cigerxwîn !
ALEQEMŞÊ
Gundek heye
serxetê
Navê wî bîra
me tê
Dibêjinê,Alqemşê
Al qumaşê,xweş
rewşê
Nuqta tirka
têde bû
Başçawîşek
lê hebû
Biner li vê
sosretê:
Haco hat
binya xetê
Qumendarek
hate gund
Qereqûşek
serbilind
Go:bi emrê
dewletê
Hecî daket
binxetê
Bere tev
bên textê min
Ji wan re
bî bextê min.
Ezê wan
azad bikim
Serbest û
dilşad bikim
Tevlî dan û
sindê xwe
Wê vgerin
gundê xwe
Gelek kal û
xort û rind
Vegerîyan,çûne
gund
Li gundê
Aleqemşê
Ew kom
kirin li hewşê
Mêr bi
carek girêdan
Bi kindir û
bi lêdan
Xort û pîr
û kal û jar
Weke
êzing,weke dar
Girêdan û
dane hev
Di dest wan
de nema rev
Hawîr danîn
hûravêj
Ew tivingên
dev dirêj
Serdarê wan
emir da
Tevan bi
hevre berda
Hemî ketin
li ser ax
Bi ser
hevde bûn kelax
Gaz berdane
ser laşa
Ji nû dan
ber manaşa
Hetaku tev
bûn arî
Ma kî dikî
vî karî ?
Jin û bî û
pîr û bûk
Keç û xame
tev biçûk
Bi hevre
xistin xênî
Da ku kes
wan nebênî
Rêsî û
xernûf û pûş
Xistin
xênî,qereqûş
Agir berdan
wî xanî
Dixan
bilind bû banî
Heta ku tev
şewitîn
Laşê
wan tev peritîn
Heçî pêjin
jê dihat
Bi singiwan
kirin mat
Pîrek ji
wan xelas bû
Tim dil bi
taswas bû
Li gundekî
alîyan
Em li pîrê
civîyan
Wê çîrok ji
mere got
Dil û hinav
li min sot
Wê çaxê
pîra Torê
Min nivîsî
li gorê
Lê min bi
kurtî digot:
Hingî dilê
min disot
Hezar û
çarsed û sî
Wek min jê
dipirsî
Çar,yan sê
jî brde ser
Wilo zanim
vê ji ber
Yanî dikin
yak hezar
Hem çarsed
û sîh û çar
Hûr û gir û
jin û mêr
Bi hevre
dane ber kêr
Paşê
dane ber şewat
Bûn xelata
Rojhilat
Fermandarê-qereqûş
Sotin bi
agirê pûş
Ne
rojname,ne govar
Kesî ne
go:hey hewar !
Qereqûş
bûn dîmuqrat
Nuha dostên
Rojhilat
Kiye dostê
hejaran ?
Perîşan
û binbaran ?
Her kes
dostê xurtemêr
Em tev
didin pesnê şêr
Kî hevalê
mişka ye ?
Yan kî
dostê rişka ye ?
Bê xwedan û
bê piştin
Bi neynûka
tên kuştin
Ê ket bin
lingê devê
Mirin tenê
jêr divê
Sinbil çi
reş û çi sor
Ku ne xurt
bî naçî jor
Berepaş
ew direvî
Ya nikarî
derkevî
Zû zer
dibî,dibî pûş
Dibin lingê
qereqûş
Kurd ku
divên serbestî
Yan ku
nevên bindestî
Divê xwe
bidne kuştin
Da ku
dijmin biqeştin
Heta xwînê
nerêjin
Em nikarin
bibêjin:
Ka em jî
bûne millet
Xwedî
leşker,bi dewlet
Bi dev em
gelek mêrin
Lê di dil
de newêrin.
Em ji hev re
weke şêr
Ji dijmin
re qelsemêr
Ez ne
dînim,ne gêjim
Divê ez
rast bibêjim:
Mirov duqat
li her der
Yek li bin
û yek li ser
Qata kurdên
xwedî mal
Bi dijmin
re bûn heval
Nema divên
serxwebûn
Tenê divên
bixun rûn
Ku raserî
millet bin
Bere dijmin
dewlet bin
Ew jî diçin
parleman
Tev birane
misilman (!)
Qata jêrî
tirk û kurd
Tev birçî ne,tev
zigurd
Divê ew
dest bidin hev
Xebat bikin
roj û şev
Bixin
destên xwe ew dar
Herdû bibin
xwedî par
Yanî bibin
du dewlet
Dostê hev
bin du millet
Yek bin li
hember neyar
Rojên pir
teng û dijwar
Qereqûşan
bikujin
Hingî herdû
dipijin
Bibindostê
Rojhilat
Hew çêdibin
ev şewat
Aleqemş
bibî pîroz
Lê çêbikin
gewreqos
Gorna kuştiyên
winda
Ronî bidî
wek finda
Koçê barkin
kul û şîn
Kes namênî
Cigerxwîn.
JI NÛVE EM BERJOR DIÇIN
Welat hemî
ji dest me çû
Axa carek
ne xeyidî
Lê îro
gundên wî diçin
Binêr çawa
dixeyidî ?
Xwedî ku
pez berdî çiyê
Ser deynî
tamara xewê
Her kes
dizanî ku gur û
Wawîk û diz
dibin xwedî
Şêx û
beg û axane ku
Em dane bin
destê neyar
Li ser me
xo bilind dikin
Bê
şerm û bê tirs û fedî
Millet
şiyar bûye ji xew
Zanî çine
rast û derew
Nema dibî
kolê we ew
Ma kengî
şêr dibin gidî ?
Nezanî
ketbû nav welêt
Me destê
şêx maçî dikir
Qesra bi me
ava dikî
Lê nan û
nîskê,pir didî
Xelk bûne
padîşah bi zor
Hasin bi
zanîn birne jor
Lê ê me
berjêr bazdidin
Ta bûne
keyxwayê Şidî
|
